Ay ve Güneş Kumpanyası/ Naime Erkovan

Sayfa sayısı: 127

Baskı: Kasım 2015

Yayınevi: Şule Yayınları

 

Naime Erkovan, Doğu ve Batı'nın mitlerini, masallarını, kahramanlarını fantastik ve modern kurgularla bu kitapta birleştirmiş.

 Naime Erkovan ilk öykü kitabı Beşinci Düğme'yi 2011, Soğuk Taht'ı 2012, Asılsız Hikâyeler'i 2013 yılında okuyucularına sunmuştu. 2015 yılının son çeyreğinde ise iki yıllık bir birikiminin ardından 'Ay ve Güneş Kumpanyası' isimli öykü kitabını yayınladı. Fantastik öykünün son dönem önemli isimlerinden Naime Erkovan, on dört öyküyle bu kitapta karşımıza çıktı.

Kitabın ismi, hikayelerin sağlamasını yapabileceğimiz cinsten. Okurken göreceksiniz ki ele alınan konular Doğu ve Batı arasında gidip geliyor. Kitabın ismindeki ay ve güneş de bu iki zıt kutubu tesmil etmektedir. Doğu toplumlarının kullandığı takvim Ay'ın Dünya çevresinden dönüşünü esas alıyorken Batı toplumları Güneş'in Dünya çevresinde dönüşünü esas alır. Biri geceyi temsil ederken diğeri gündüzü temsil eder.

Yazar, öykülere "İki doğunun ve iki batının Rabbi'dir O." ayetiyle başlıyor. Öykülerlerdeki isimler, olaylar hepsi zamanlar önce de anlatılan hikayelerden oluşturulmuş. Hikâyelerin masalımsı bir tat vermesi yalın anlatımla biraz daha kuvetleniyor.

Kitaba 'Yönlerin Savruluşu' adlı öyküyle giriş yapılmış. Hikaye içinde hikaye anlatma tekniğiyle üstkurmaca, fantastik ve modern Şehrazat öyküsü diye de söylenebilir. Öykü şöyle başlıyor: "Günün başladığını, işitme borularının sokağa sarkmasıyla anlardı Şehrazat." Daha sonra; "Sokağa borular uzatıldığında Şehrazat bunlara yaklaşır ve sırayla her birine masal anlatmaya başlardı." diye devam eden hikaye Şehrazat'ın yaşam borusu olan masal borularına, masal anlatması karşılığında hayatını devam ettirme serüveni. Burada iki şey merak uyandırıyor. Birincisi öykünün nasıl biteceği ikincisi ise Şehrazat'ın beğenilmeyip kesilen masallarının nasıl biteceği…

Erkovan'ın Kum Adam'ı bildiğimiz Kum Adam hikâyesinden farklı. Öykümüzdeki Kum Adam Doğu diyarlarında çocukları uyutmaya çalışan biri. Her uyuttuğu çocuğun ardından diğerine hızlıca geçiş yapıp geceye kadar işini halletmek için didinir. Fakat bilmediği bir şey vardır. Ramazan ayında çocuklar oruç tutmak isterler ve sahur yapacaklardır. Bundan dolayı Kum Adam görevini yapamaz hale gelir. İşin kısası, Kum Adam'a mesai yaptıranların hikayesidir.

Soylu Sinbad ve Tekinsiz denizler öyküleri karşılaştırmak istiyorum. Bilindiği üzere Denizci Sinbad Binbir Gece Masalları'nda anlatılan Asya, Afrika ve Güney denizlerindeki maceralarını konu alır. Fakat Naime Erkovan'ın Sinbad'ının yolu Batı'ya düşecektir. Tekinsiz Denizler'deki Uçan Hollandalı ise bir başka denizcidir. Doğu kaynaklarını sömüren bir denizcinin serüvenleridir. Bu iki hikaye arasında Doğu-Batı bağlamında karşılaştırma yapabileceksiniz. Ayrıca öyküde Uçan Hollandalı'nın mektuplar üzerinden sevdikleriyle konuşması, öyküyü modern tekniklerle bağdaştırmıştır.

Okurken keyif aldığım hikayelerden biri de Altın Pusula'ydı. Bu öyküde Robin Hood anlatılmaktadır. Bilindiği üzere Robin Hood zenginden alıp fakire veren İngiliz halk hikâylerindeki bir hayduttur. Robin Hood bir gün eline geçirdiği bozuk pusulayla Sherwood ormanından ayrılır. Uzun ilerleyişinin ardından Doğu topraklarına varacaktır. Tanımadığı bu şehri anlamaya çalışırken geceleri sadaka taşına para bırakan insanları görür ve anlatı aslında burada başlayacaktır. Doğu insanın cömertliğini, maddeye önem vermeyişini, yaşamın ve uğraşın sadece insanlar için olduğunu sade bir anlatımla okuyucularına sunmuş.

Genel çerçevede baktığımızda öykülerde Leyla'nın, Sinbad'ın, Şehrazat'ın, Noel Baba'nın, Parsival'in, Ferhat ve Şirin'in, Robin Hood'un bildiğimiz anlatımlarının dışında bir anlatımla öyküleştirildiğini görüyoruz. Hikayelerdeki isimlerin rastgele oluştuğunu söylememiz zor olur. Masal kahramanlarına öykünün tezine uygun bir gidişat hazırlanmış. Gerek şiir ve mektubun öykülerin içine girmesi gerekse başlıklarla, olay örgüleriyle, kahramanlarla ve göndermeler yaparak -üstkurmaca da denilebilir-  masalımsı öyküleri modern tekniklerle harmanlamıştır.